Legionella ➟ 7 faktów o bakterii

Legionella została odkryta 1976 roku. Z czasem odkrywano jej kolejne gatunki, w tym najbardziej niebezpieczną – Legionella Pneumpphila. W 1976 wywołała ona epidemię podczas Konwentu Legionu Amerykańskiego. W ten sposób „objawiła się” światu. Minęło już sporo czasu od tego wydarzenia. Jednak czy nasza świadomość na temat tej bakterii jest większa?

bakteria legionella - kilka faktów

 

1. Gdzie występuje Legionella?

Głównym miejscem jej występowania jest środowisko wodne. Pojawia się w naturalnych zbiornikach, ale i w instalacjach wodnych. W drugim przypadku stanowi ona zagrożenie dla ludzi. Rozwija się i żyje w biofilmie. W rozległych systemach instalacyjnych występuję znacznie częściej. Bardzo niebezpieczne są tak zwane „martwe punkty” w instalacjach. Gdy woda w rurach nie przepływa, Legionella ma idealne warunki do rozwoju.

 

2. W jakiej temperaturze ginie Legionella?

Bakterie potrafią żyć w temperaturze 0-63°C. Przy temperaturze poniżej 20 °C zazwyczaj się już nie rozmnażają. Odpowiednie warunki rozwoju dla Legionelli, to 20-50°C. Giną przy temperaturze powyżej 65°C.  Przegrzewanie instalacji może więc czasem pomóc w usunięciu Legionelli. Niestety zazwyczaj bakteria szybko wraca. Przegrzew jest niewystarczający, gdyż przy dużych instalacjach ciężko dotrzeć do wszystkich punktów poboru. Temperatura wody na odległych odcinkach spada. Powoduję to, że pozostają miejsca, gdzie biofilm nie został zniszczony.

 

 3. Czy Legionella jest niebezpieczna?

Tak, szczególnie w ośrodkach opieki zdrowotnej. Ludzie w tych placówkach często mają obniżoną odporność. Zarażenie się bakterią może być dla nich szczególnie niebezpieczne. Legionella może powodować gorączkę oraz zapalenie płuc. Osłabiona odporności i brak poprawnej diagnozy może doprowadzić także do śmierci pacjenta. Dlatego polskie prawo określa normy dotyczące Legionelli w przepisach. Przeczytać o tym można więcej w poprzednim artykule.

 

Infografika - legionella

4. Co wywołuje Legionella?

Bakteria może powodować gorączkę zwaną Pontiac. Objawy przypominają grypę. Chory jest osłabiony i zmęczony. Pojawia się gorączka i dreszcze. Mogą występować bóle głowy, mięśni i stawów oraz biegunka. Choroba trwa zwykle od 2-5 dni. Nie jest szczególnie groźna.

Kolejną chorobą wywołaną przez Legionellę jest zapalenie płuc. Często jest nazywane „chorobą legionistów”. Jest ono dużo bardziej niebezpieczne niż gorączka. Trwa zwykle od 2-3 tygodni. Pojawia się osłabienie, gorączka i bóle. Chory może mieć trudności w oddychaniu. Występuje suchy kaszel i krwioplucie. W niektórych przypadkach może występować zaburzenie świadomości. Wśród pacjentów szpitali śmiertelność może sięgać do 40-80%.

 

5. Czy Legionella jest zaraźliwa?

Nie. Bakterią nie zarazimy się od innych osób. Do zakażenia najczęściej dochodzi przez wdychanie aerozolu wodnego. Bakteria w drobinkach wody dostaje się do organizmu. Może to mieć miejsce podczas brania ciepłego prysznica. Przy karmieniu dożołądkowym zarazić się można przy aspiracji skażonej wody. W szpitalach Legionella szczególnie niebezpieczne jest na oddziałach transplantologicznych. Zakażenie w trakcie leczenie szpitalnego zwiększa stopień śmiertelności.

 

6. Jak się leczyć?

Prawidłowe leczenie jest bardzo ważne. Brak poprawnej diagnozy może prowadzić do powstania powikłań.  Najpoważniejsze to między innymi niewydolność nerek lub ropień płuca. Mniej groźne to uczucie ciągłego zmęczenia i trudności w zapamiętywaniu. Te objawy mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy. Pałeczki Legionella są odporne na niektóre antybiotykoterapie. Stąd ważne, aby odpowiednio dobrać antybiotyki.  Fluorowane chinolony stanowią grupę antybiotyków, które skutecznie walczą z bakterią.

 

7. Jak usunąć bakterię Legionella?

Do walki z Legionellą można stosować różne techniki. Wiele z nich nie przynosi jednak trwałego zlikwidowania bakterii. Instalację można przegrzać. Jest to jednak rozwiązanie tymczasowe. Dodatkowo temperatura na krańcowych odcinkach instalacji wodnej jest często zbyt niska, a do niektórych odcinków w ogóle nie dociera. Dodatkowo ogromna ilość wody zostaje zmarnowana. To generuje kolejne koszty. Kolejnym problemem jest korozja. Działania wysoką temperatura i silnymi środkami, takimi jak chlor, niszczy rury. Przy takich działaniach potrzebna będzie wkrótce wymiana instalacji. W Polsce od 2017 roku stosujemy innowacyjną metodę Bifipro. Oparta jest na elektrolizie. Jony srebra i miedzi są dawkowane do wody. W efekcie bakteria jest likwidowana, a biofilm usuwany. Technologia Bifipro zastępuję coraz częściej generatory dwutlenku chloru. Nie powoduje korozji, a jej wysoka skuteczność potwierdzona jest badaniami.

 

 

Artykuł oparty między innymi na Występowanie i chorobotwórczość bakterii z rodziny Legionellaceae. Marta Palusińska-Szysz, Monika Cendrowska-Pinkosz